Ekskluzywny wywiad: Keith Hackett o presji mundialu i roli sędziów jako menedżerów wydarzeń
Były szef PGMOL będzie przez cały turniej naszym ekspertem od sędziowania, dokładnie analizując pracę arbitrów z gwizdkiem.
Podczas tych mistrzostw rozegranych zostanie 104 mecze na największym obszarze geograficznym w historii turnieju. Jak taka liczba kluczowych spotkań wpływa na psychikę sędziów? Czy zmęczenie staje się problemem, czy raczej adrenalina pozwala im wytrwać?
Konkurencja o nominację jest ogromna i niesamowicie zacięta. Wyniki arbitrów są od lat skrupulatnie monitorowane i poddawane wnikliwej kontroli. Pierluigi Collina oraz dyrektor FIFA ds. sędziowania Massimo Busacca zorganizowali wiele szkoleń, aby zadbać o kondycję fizyczną i ujednolicić stosowanie przepisów. W ramach przygotowań odbywają się również testy online z znajomości reguł gry oraz konsultacje dotyczące diety i sprawności.
Podczas każdego zgrupowania przeprowadzane są testy wydolnościowe, a każdy sędzia otrzymuje wsparcie fizyczne i psychologiczne. Specjaliści od widzenia sprawdzają między innymi widzenie peryferyjne.
W trakcie meczów monitoruje się dystans pokonany przez sędziów oraz ich prędkość i dynamikę ruchu. Mierzone są także wskaźniki regeneracji, aby żaden arbiter nie został wyznaczony do meczu, jeśli wykazuje oznaki zmęczenia. Spodziewam się, że sędziowie przebiegną średnio 11,5 kilometra na mecz, wykonując ponad 1000 metrów dynamicznych sprintów z prędkością powyżej siedmiu metrów na sekundę.
Jakość trafnych decyzji sprowadza się do czterech elementów: dostrzec, rozpoznać, pomyśleć i zadziałać. Kiedy prowadziłem PGMOL, mogłem na bieżąco sprawdzać profile ruchu i prędkości. FIFA podobnie zbiera takie statystyki podczas każdego występu.
Mam nadzieję, że szczególną uwagę poświęcono meczom w Meksyku. Stadion Azteca leży na wysokości 7000 stóp nad poziomem morza, więc konieczne jest dodatkowe przygotowanie i aklimatyzacja przy ustalaniu obsady tych spotkań.
Sędzia Premier League Jarred Gillett jest jednym z wyznaczonych do roli VAR w Centrum Sterowania Meczami w Dallas.
Finał mistrzostw świata to szczyt dla każdego arbitra. Co odróżnia tych, którzy odnoszą sukces, od tych, którzy załamują się pod ciężarem wydarzenia?
Wielu wybranych sędziów to najlepsi w swoich krajach, a niektórzy w całych konfederacjach. Mają za sobą setki meczów, co dało im wiedzę i mechanizmy radzenia sobie z presją podczas mundialu.
Na najwyższym poziomie sędziowie są menedżerami wydarzeń. Trzeba nie tylko doskonale stosować przepisy, ale też zarządzać konfliktami i zachowaniem zawodników oraz dopilnować, by mecz rozpoczął się o dokładnie wyznaczonej porze.
Przed rozpoczęciem spotkania, podczas wymiany kart zespołów, odbywa się spotkanie z ochroną dotyczące potencjalnych sytuacji i różnych scenariuszy, które stanowią część przedmeczowego planu. Zespół sędziowski również przeprowadza szczegółową naradę, aby zaplanować swoją pracę, w tym dogłębnie omówić rolę asystentów, VAR i czwartego sędziego.
Przy 170 sędziach na 104 mecze jak ważna jest spójność między arbitrem na boisku a zespołem VAR?
Wybrani sędziowie uczestniczyli w kilku warsztatach FIFA i brali udział w internetowym programie szkoleniowym analizującym różne sytuacje. Wyświetlane są fragmenty wideo, aby osiągnąć jednolitość w podejmowaniu decyzji.
Incydenty z ręką, przewinienia sklasyfikowane od nieostrożnych do poważnych, szarpanie przy rożnych, spalone – wszystko to jest omawiane szczegółowo, aby ujednolicić orzecznictwo w całej grupie sędziów. Operatorzy VAR otrzymali dodatkowe szkolenie w tym samym celu. Ci, którzy nie dostosują się do wytycznych Colliny i Busacci, mogą wcześniej wrócić do domu.
Dodatkowym utrudnieniem jest wdrożenie nowych przepisów gry, co wymaga kolejnego etapu przygotowań dla wszystkich zaangażowanych.
Sędziowie są pod większą niż kiedykolwiek presją, a każde ujęcie kamery analizowane jest w ciągu sekund. Czy ta ekspozycja zmienia tę pracę w sposób fundamentalny w porównaniu z tym, co Pan przeżył?
Gra zmieniła się diametralnie od mojego ostatniego meczu w 1995 roku po 23 latach na najwyższym poziomie. Brałem udział w tworzeniu pierwszej grupy profesjonalnych sędziów, przekonując Premier League do zainwestowania w to, co stało się PGMOL. Dzięki wsparciu nauk o sporcie, psychologii sportu i specjaliście od widzenia ta inwestycja znacznie podniosła standardy.
Wprowadziłem również trzy technologie wspomagające podejmowanie decyzji: zestawy komunikacyjne umożliwiające rozmowy sędziów z asystentami; technologię goal-line, ściśle współpracując z profesorem Paulem Hawkinsem z Hawkeye i Mikiem Fosterem z Premier League, a były dyrektor Arsenalu David Dein wykonał ogromną pracę, przekonując sekretarza generalnego FIFA Seppa Blattera do zatwierdzenia; oraz Prozone Referee, dostarczające wgląd w występy sędziów.
Dzięki wyspecjalizowanym operatorom VAR i półautomatycznemu systemowi spalonego, wraz z chipem Adidasa w piłce, mam nadzieję na znaczną poprawę działania VAR. Oczekuję także bezproblemowej komunikacji między centrum VAR w Dallas a boiskami w Meksyku i Kanadzie.
Szymon Marciniak sędziował finał mundialu w 2022 roku i wraca w 2026. Czy istnieje ryzyko nadmiernego polegania na sprawdzonych nazwiskach, czy doświadczenie na tym poziomie jest po prostu niezastąpione?
Doświadczenie to ogromny atut w sędziowaniu, podobnie jak w życiu. Marciniak ma duże doświadczenie i wnieśnie cenne spostrzeżenia dla kolegów, a Collina sam był przecież sędzią finału mistrzostw świata.
Posiadanie setek meczów w dorobku to ogromna przewaga w radzeniu sobie z presją, jaka pojawia się podczas meczu. Doświadczenie pozwala działać z mniejszym niepokojem, gdy nadchodzi kluczowa decyzja, podjąć ją trafnie i sprzedać z autorytetem. Umożliwia czytanie gry, zajęcie idealnej pozycji oraz spokojne zarządzanie zawodnikami i wydarzeniem.
Anglię reprezentują na turnieju Anthony Taylor i Michael Oliver. Który z nich lepiej sprawdza się w meczach pucharowych na światowej scenie?
Obaj to czołowi sędziowie Premier League, którzy prowadzili ważne mecze w kraju i za granicą. Są bardzo sprawni i działają dojrzale oraz spokojnie.
Anthony Taylor zyskał międzynarodowe uznanie, gdy Christian Eriksen doznał zatrzymania akcji serca podczas meczu Danii z Finlandią na Euro 2020. Rola Taylora w szybkim sprowadzeniu personelu medycznego na boisko została doceniona na całym świecie.
Michael Oliver to sędzia od wielkich meczów, doskonale pasujący do światowej sceny, potrafiący podnieść swój poziom w kluczowym momencie. Wykazuje dużą dojrzałość i opanowanie podczas sędziowania i będzie czerpał radość z tego turnieju. Obaj zasługują na miejsce w kadrze.
Daniel Siebert sędziował finał Ligi Mistrzów, ale nie dostał powołania do mistrzostw świata. Czy Pana to zaskoczyło?
FIFA miała szczegółowe raporty na temat występów Sieberta w kraju i za granicą. Jego nominacja do europejskiego finału była wyraźnym sygnałem, że dyrektor ds. sędziowania UEFA wysoko go ceni, a jego występ był znakomity. Zaufanie, jakie Rossetti mu okazał, było w pełni uzasadnione.
Rozczarowanie, jakie musiał odczuć w związku z pominięciem, jest druzgocące. Powinien być na mistrzostwach. Jednak to pokazuje, jak konkurencyjne jest sędziowanie na najwyższym poziomie. Miejsc jest bardzo mało, a różnice między tymi, którzy się dostają, a tymi, którzy nie, są niezwykle niewielkie.
Sam przeżyłem wiele dużych meczów i nie byłbyś człowiekiem, gdybyś w tych minutach przed rozpoczęciem w szatni nie odczuwał presji. Miałem zwyczaj golić się dziesięć minut przed naciśnięciem dzwonka, a potem siedzieć cicho z zamkniętymi oczami, wyobrażając sobie nadchodzący mecz.
Nie ma lepszego uczucia niż rozejrzenie się po boisku przed rozpoczęciem i dostrzeżenie wspaniałych zawodników, którymi za chwilę będziesz kierować.
Sędziowanie to jedna z niewielu ról w sporcie, gdzie błąd jest widoczny dla milionów i powtarzany bez końca. Jak radzi Pan młodym sędziom, aby przetwarzali błędy i resetowali się?
Sędziowie są ludźmi i popełniają błędy. Ważne jest, aby natychmiast odłożyć na bok każdy błąd, który uważasz, że popełniłeś, dokładnie tam na boisku podczas meczu. Jeśli pozwolisz mu pozostać w centrum uwagi, twoja wydajność i koncentracja spadną. Pewność siebie maleje, mowa ciała staje się negatywna, a dalsze błędy pojawiają się.
Umiejętność natychmiastowego resetowania się jest jedną z najważniejszych umiejętności, jakie może rozwinąć każdy sędzia, a przychodzi ona dopiero z doświadczeniem.