Exclusief: Darijo Srna over Shakhtar, Arda Turan en zijn band met Oekraïne tot het einde

Srna deelt ook zijn mening over de veelbelovende trainerscarrière van Arda Turan, het geheim achter de continue stroom van wereldklasse spelers uit Kroatië, en waarom hij, ondanks dat zijn familie in Londen woont en de reis tot wel 20 uur kan duren, het niet anders zou willen.

Na alles wat je als speler en aanvoerder voor Shakhtar hebt betekend, hoe zwaar was de overstap naar sportief directeur?

"Ik had niet al te veel moeite met die verandering, want ik bleef gewoon bij mijn club werken. Voor mij is het meer dan een club. Het is mijn voetbalgezin. Natuurlijk mis je soms de adrenaline op het veld en het publiek, maar je moet begrijpen wanneer het tijd is om te stoppen, en het is cruciaal om het juiste moment te kiezen. Ik denk dat ik het ideale moment heb gevonden.

"Na mijn afscheid als speler werd ik assistent trainer onder Luis Castro, en na een jaar werd ik sportief directeur. Ik heb de nodige stappen doorlopen. Ik ben nog jong en leer nog steeds. Maar ik moet wel zeggen: ik werd sportief directeur tijdens de oorlog, en geloof me, dat is niet makkelijk. Je bent niet alleen sportief directeur. Op sommige momenten ben je vader, moeder, zus, broer, oom, alles. Tijdens de oorlog is het al moeilijk om je te concentreren op je werk."

Vond je het lastig om spelers te werven en hen te overtuigen naar Shakhtar te komen?

"In het begin wel. We haalden Castilho uit Venezuela en Gio (Giorgi Gocholeishvili) uit Georgië. We richtten ons niet meteen op Braziliaanse spelers, omdat het een zware periode was. Maar geleidelijk, naarmate we ons aanpasten aan de realiteit van de oorlog, begonnen we weer Brazilianen te halen: Pedrinho, Kevin, Marlon, Alisson, Isaque en anderen. Ondertussen verkochten we ook veel spelers."

Is het winnen van trofeeën en concurreren in Europa nog steeds de grootste uitdaging voor Shakhtar?

"Zelfs na het verlies van 14 spelers speelden we in de Champions League en deden we het erg goed. We hielden Real Madrid stand tot in de laatste seconden. We versloegen RB Leipzig, en onder (Marino) Pusic klopten we Barcelona. We vertegenwoordigen het Oekraïense voetbal in Europese competities, en dat is voor ons heel belangrijk."

Wat veranderde er toen Arda Turan kwam, en was het moeilijk om hem als hoofdtrainer binnen te halen?

"Ik kende Arda Turan van mijn spelerstijd, maar we hadden geen persoonlijke band. Net als bij spelers houden we een lijst bij van mogelijke trainers, en we zoeken naar jonge, ambitieuze en gretige types. Het is lastig om een 'klaar' trainer naar Shakhtar te halen.

"Als je naar onze trainersgeschiedenis kijkt - (Paulo) Fonseca had niet veel ervaring toen hij kwam, (Roberto) De Zerbi had er wat, en Pusic en (Igor) Jovicevic hadden ervaring maar waren ook geen afgeronde producten. Ze groeiden allemaal enorm bij ons. Arda is hetzelfde.

"We volgden zijn werk in de Turkse hoogste divisie, en hij deed het geweldig. Hij promoveerde uit de tweede divisie en eindigde op drie of vier punten van Europees voetbal. Dat was een historisch resultaat. We zijn niet bang voor jonge, ambitieuze trainers."

En wat bracht hij in de kleedkamer?

"Allereerst stemde hij meteen toe om te komen. Tijdens oorlogstijd is dat een groot ding. Hetzelfde gold voor Jovicevic en Pusic eerder; ze zeiden allebei direct ja. Ze begrepen de situatie - ja, er is oorlog, maar ze snapten ook welk soort club ze zouden joinen.

"Arda zei direct ja. Daarna hadden we diepgaande gesprekken over voetbal, twee meetings voor het tekenen van het contract, en onze CEO Sergey en ik vlogen naar Istanbul en sloten de deal in één dag. Na die tijd belde hij me dagelijks over de spelers - waar ze waren, hoe ze met elkaar omgingen. Hij wilde meteen aan de slag. Hij is jong, maar hij heeft de kwaliteiten voor een zeer succesvolle toekomst als trainer."

Je hebt met veel toptrainers gewerkt. Waar zie je Arda Turan over een paar jaar? Kan hij een van de top vijf leagues bereiken?

"Als je kijkt naar elke trainer die via Shakhtar is gegaan, ze gingen allemaal vooruit. Luiz Castro ging naar Botafogo, Pusic is nu bij Al Jazira met goede resultaten, Jovicevic ging naar Qatar, toen Arabië, toen Ludogorets. De Zerbi ging naar Brighton, Fonseca naar Roma. We ontwikkelen niet alleen spelers, maar ook trainers.

"Met Arda ben ik ervan overtuigd dat hij een geweldige toekomst heeft. Maar eerst hebben we veel werk te doen samen bij Shakhtar, en we nemen het stap voor stap."

In de UEFA Cup finale van 2009 werd je verkozen tot 'Man van de Wedstrijd'. Hoe herinner je je dat moment?

"Een Europese trofee winnen met Shakhtar... Ik kwam in 2003, en we wonnen in 2009. Het was iets ongelooflijks voor het Oekraïense voetbal en voor het hele land. Daarna bouwden we een fantastisch team op in de Donbas Arena. Maar toen, door Rusland, verloren we alles vanaf 2014. Ons stadion, ons trainingsveld, ons thuis, onze fans.

"Maar we leven nog, dankzij onze president, Rinat Akhmetov. Voor hem is voetbal geen business - het is liefde, emotie, adrenaline. Dit jaar is het 30 jaar geleden dat hij president van Shakhtar werd. Er zijn niet veel presidenten zoals hij in de wereld. Hij is echt uniek."

Laten we over de Braziliaanse spelers praten - hoe kwamen ze voor het eerst bij Shakhtar, en heb je een speciale scouting daar?

"Dat proces begon in 2003 en 2004. De eerste was Brandao, toen Matusalem van Brescia. We realiseerden ons snel dat we het erg goed deden met Braziliaanse spelers. De strategie was duidelijk: een Oekraïense en Europese defensieve structuur, een gemengd middenveld, en Braziliaanse flair in de aanval. Dat hebben we sinds 2004 tot op de dag van vandaag behouden.

"Al onze Braziliaanse spelers speelden later bij topclubs. Fernandinho, Fred, Willian, Douglas Costa. Sommigen van hen spelen nog op het hoogste niveau."

Vond je het moeilijk om hen aan te passen aan Oekraïens en Europees voetbal?

"Voor hen is het niet makkelijk om naar Shakhtar te komen, maar ze kennen de geschiedenis. Ik zeg altijd tegen ze: praat met (Alex) Teixeira, praat met Fernandinho, praat met Willian, praat met onze oud spelers, en je krijgt de beste info. Ze zullen je zeggen: 'Je moet daarheen'.

"Shakhtar is die brug tussen Brazilië en de top Europese clubs, naast Benfica, Ajax en Porto. Helaas hebben we nu niet de luxe van tijd. Vroeger konden we wachten - Willian had bijna een jaar om te wennen, Fernandinho had acht maanden.

"Nu kopen we spelers op 18 jarige leeftijd en zetten ze direct in het team. Isaque bijvoorbeeld is 18 en heeft al vijf of zes goals gemaakt. Aan de ene kant is het een risico, maar gezien de omstandigheden - de oorlog, beperkte middelen, beperkte tijd - heb je geen keuze."

Hoe verliep de onderhandeling over de transfer van Georgiy Sudakov naar Benfica?

"Het was niet moeilijk, want we hebben een sterke relatie met Benfica. Ze kochten (Anatolii) Trubin en Sudakov; ze wilden Kevin ook, en wij kochten Pedrinho van hen. We hebben een uitstekende band met hun voormalige president en met Rui Costa nu. Maar ze moesten weten dat ze een fatsoenlijke vergoeding moesten betalen voor Shakhtars nummer 10."

Waren er ook clubs uit de Premier League geïnteresseerd?

"Ja, we waren heel dichtbij met Italiaanse en Engelse clubs ook. Sudakov is echt een groot talent."

Kan Artem Bondarenko een vergelijkbaar pad volgen?

"Mogelijk. We balanceren nu in een moeilijke situatie - veel reizen, veel geblesseerde spelers. Maar we hebben een diep, sterk middenveld, en momenteel voelen we de afwezigheden niet. Als je naar dit seizoen in Europa kijkt, is het een van de slechtste jaren voor blessures in twee decennia. En je moet bedenken dat we 15 tot 16 uur reizen voor onze thuiswedstrijden. Dat eist fysiek en mentaal zijn tol. Van een stadion met 36.000 fans naar een met 4.000 of 5.000 - dat is een mentale uitdaging. Maar we bouwen die mentaliteit op."

Lees ons volledige interview met Bondarenko hier!

Terugkijkend, wat is je indruk van de transfer van Mykhailo Mudryk naar Chelsea?

"Veel mensen zeiden dat hij het geld niet waard was. Dat klopt niet. Waarom zou Chelsea dat voor hem betalen? Waarom wilde Arsenal hem? Waarom wilde heel Europa Mudryk? Het probleem is dat hij bij Chelsea kwam tijdens een van hun moeilijkste periodes in 25 jaar.

"Wanneer iemand €70 miljoen voor je betaalt, verwachten ze wonderen, maar voetbal werkt niet zo. Je kunt veel voorbeelden vinden: Isak bij Newcastle, Grealish - ik kan er velen opsommen. Hij is nog een jonge speler. Voor Chelsea had hij misschien 10 of 12 Champions League wedstrijden gespeeld."

Hoe produceert Kroatië toch zoveel top talenten? Wat is het geheim?

"We hebben iets... Ik weet niet precies wat, maar we hebben iets. Een bevolking van 3,5 miljoen, maar we zijn sterk in bijna elke sport. Mensen vragen het aan mij en (Ivan) Rakitic constant. Er is geen geheim recept. We zijn hongerig. We komen van de straat. We hebben geen nationaal trainingscentrum of top stadions, maar we hebben karakter en mentaliteit."

Zie je overeenkomsten tussen Kroatisch en Oekraïens voetbal?

"Er zijn vergelijkingen. Toen ik voor Hajduk Split speelde, deed ik het voor bijna niets. Ik had een salaris, maar mijn droom was gewoon om voor Hajduk te spelen. Geld maakte me niet uit. Vandaag krijgen spelers in Kroatië serieus geld dat ze in Europa op dat niveau vaak niet zouden krijgen. Voor mij is dat niet goed. Kroatische clubs moeten leven van hun academies, zoals Porto. Natuurlijk heb je buitenlandse spelers nodig, maar de focus moet eerst op Kroatisch talent liggen."

Wat was de zwaarste onderhandeling in je carrière tot nu toe als sportief directeur?

"Onze CEO Sergey handelt het meeste contractuele werk af. Mijn rol gaat meer over de persoon. Ik wil een gevoel krijgen voor de speler voor we tekenen. Ik praat direct met hem, soms met zijn ouders, met zijn agent. Ik doe een diepgaande analyse om risico's te minimaliseren. Maar je maakt nog steeds fouten.

"Soms past een speler mentaal of persoonlijk niet in een nieuw land. Dat hoort bij voetbal, bij het leven. Mensen zeggen dat Shakhtar een grote club is omdat we €50 of €60 miljoen uitgeven - maar we verkopen spelers ook voor €140 miljoen. We kopen 18-jarigen en ontwikkelen ze. Dat is het model."

Hoe zie je de rol van makelaars in het professionele voetbal vandaag?

"Ik zal eerlijk zijn, ik mag de meeste niet. Ik heb er een paar die ik respecteer, en ik zeg ze direct: 'Je vecht voor jezelf, niet voor de speler'. Dat is verkeerd. Je moet voor de speler vechten. Vandaag is voetbal puur business; makelaars vragen soms meer commissie dan de speler in salaris verdient. Het is geen geheim. Ik hou niet van dat soort relaties. En uit mijn ervaring, als een makelaar te hard duwt en constant met nummers goochelt, loopt de transfer zelden goed af."

Tot slot, waar zie je Darijo Srna over vijf of tien jaar?

"Als je aan mijn vrouw en kinderen vraagt, zouden ze zeggen thuis aan zee. Maar mijn vrouw wist vanaf dag één dat ik niet zonder voetbal kan leven. Voor nu ben ik hier, en ik ben blij. Mijn familie woont al zes jaar in Londen, en zodra ik drie vrije dagen heb, ga ik naar ze toe. Wanneer onderhandelingen en reizen het toelaten, zijn we altijd samen.

"Die steun is alles, vooral nu, wanneer de reis van Londen hier 17, 18 of zelfs 20 uur kan duren, afhankelijk van de grenssituatie. Het is niets zoals vroeger, toen er drie vluchten per dag waren, en ik in minder dan drie uur op Heathrow kon zijn. Maar ze begrijpen wat deze club voor me betekent. Ik zal bij deze club blijven tot het einde. En ik zal bij Oekraïne blijven tot het einde."