Dekady po Bosmanie batalia transferowa w piłce nożnej nie milknie
Trzydzieści lat po wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Jean-Marca Bosmana który zmienił krajobraz ekonomiczny piłki nożnej sport wciąż zmaga się z prawnymi konsekwencjami.
Najnowszy rozdział wynika z orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 2024 roku na korzyść byłego francuskiego pomocnika Lassany Diarry co może prowadzić do zbiorowego pozwu ze strony związków zawodowych piłkarzy który kosztowałby władze piłkarskie miliardy euro powiedział AFP prawnik reprezentujący ich.
Bosman odmienił boiska w Europie W grudniu 1995 Europejski Trybunał Sprawiedliwości orzekł na korzyść belgijskiego pomocnika który pozwał RFC Liege belgijską federację piłkarską i europejski organ zarządzający UEFA po tym jak klub zablokował jego transfer do francuskiego Dunkerque w 1990 roku.
Liege twierdziło że mimo wygaśnięcia kontraktu Bosmana chcieli opłaty transferowej.
Decyzja wprowadziła wolną agenturę w piłce nożnej i więcej Europejski Trybunał Sprawiedliwości orzekł także że ligi w Unii Europejskiej nie mogą nakładać ograniczeń na piłkarzy z innych krajów UE.
Piłkarze i ich agenci szybko dostosowali się do nowych zasad Holenderscy reprezentanci Edgar Davids i Michael Reiziger stali się pierwszymi wielkimi nazwiskami wolnych agentów gdy opuścili Ajax na rzecz Interu Mediolan w następne lato co było wczesnym sygnałem że wyrok przyspieszy koncentrację talentów w największych klubach Europy.
Orzeczenie zbiegło się z gwałtownym wzrostem przychodów w głównych europejskich ligach zwłaszcza w angielskiej Premier League i być może nieprzypadkowo tuż przed tym jak miliarderzy zaczęli kupować kluby poczynając od Romana Abramowicza w Chelsea w 2003 roku.
Decyzja Bosmana uruchomiła serię kolejnych spraw gdy piłka nożna zmaga się z regulacją kontraktów zawodników.
Najnowsza akcja wnoszona w holenderskich sądach przez grupę o nazwie Justice for Players przeciwko FIFA 28 krajowym federacjom UE i czterem brytyjskim związkom domowym następuje po orzeczeniu na korzyść Diarry byłego gracza Chelsea Arsenalu Realu Madryt i Paris Saint-Germain.
Gdy w 2014 jego klub Lokomotiv Moskwa próbował obciąć mu pensję Diarra uzgodnił umowę z belgijskim Charleroi.
Lokomotiv zażądał opłaty a trybunał transferowy FIFA poparł ich nakazując Diarrze zapłacić Lokomotivowi 10 milionów euro i zawieszając go na 15 miesięcy.
Gdy Europejski Trybunał Sprawiedliwości orzekł na korzyść Diarry stwierdził także że zawodowi piłkarze którzy mieli aktywną karierę w okresie ponad 20 lat od 2002 do 2024 i być może nadal do dziś ponieśli szkody powiedział Dolf Segaar holenderski prawnik w zarządzie Justice for Players.
Obliczyliśmy że każdy z piłkarzy średnio stracił osiem procent swoich pensji stwierdził Segaar.
Dla szacunkowych 100000 profesjonalnych piłkarzy w tym okresie to z pewnością kilka miliardów euro dodał.
Problem polega na tym że dla zawodników bez klauzuli wykupu która jest nielegalna w wielu krajach europejskich nie wiesz że gdy rozwiązujesz umowę ile dokładnie będziesz musiał zapłacić dawnemu klubowi.
Segaar próbuje zrekrutować krajowe związki zawodowe piłkarzy by nadać swojej akcji większą wiarygodność.
Mam nadzieję że pójdziemy do sądu w pierwszym kwartale 2026 roku powiedział.
Sama procedura może potrwać kilka lat dodał.
Były piłkarz David Terrier kieruje zarówno francuskim związkiem zawodowym piłkarzy który dołączył do akcji jak i międzynarodową organizacją FIFPRO Europe która tego nie zrobiła.
To trudne dla wielu związków ponieważ jest to bezpośrednio przeciwko ich federacji a niektóre związki mają bezpośredni kontakt i porozumienia z federacjami powiedział Terrier AFP.
Zamożne kluby pozostają zamożne
Powiedziała że ma nadzieję na negocjacje tak jak próbował w sprawie Diarry.
Lassana Diarra nie chciał być drugim Jean-Marciem Bosmanem powiedział Terrier. Stwierdził gram w reprezentacji gram dla czołowych klubów i nie chcę żeby ludzie pamiętali mnie z powodu tej sprawy Chcę żeby pamiętali mnie za to co wygrałem lub przegrałem na boisku.
A FIFA nigdy nie odpowiedziało.
Terrier powiedział że jest zdezorientowany postawą FIFA i porównał ich wyniki do tych klubu piłkarskiego.
Gdybym był prawnikiem FIFA wiem że nie mam szans na kwalifikację jako prawnik Ligi Mistrzów lub Klubowych Mistrzostw Świata ponieważ przegrałem wszystkie sprawy stwierdził.
Zarówno FIFA która zareagowała na wyrok Diarry tymczasowymi zasadami jak i europejski organ UEFA odmówiły komentarza w tej sprawie ale obie wydały oświadczenia że zrewidują system transferowy.
Segaar Terrier i organy piłkarskie wydają się zgadzać w niektórych kwestiach.
Klubom powinno przysługiwać prawo do podpisywania pierwszych profesjonalnych kontraktów z ich młodymi zawodnikami Piłkarze nie powinni móc zrezygnować w pierwszym lub drugim roku kontraktu.
I kluby powinny otrzymywać rekompensatę albo poprzez uzgodnioną transparentną formułę albo poprzez klauzule wykupu.
System który wyłoni się zmieni ekonomię w pewnym stopniu powiedział Segaar ale prawdopodobnie nie będzie tak wstrząsający jak wyrok Bosmana w tamtym czasie.
Ale dodał bogatsze kluby pozostaną bogate Ten system tego nie zmieni.